Kontentga o'tish

Maqolalar

Ommabop teglar

Message Queue nima va nimaga kerak? Producer, consumer, brokerOCHIQ8 daqiqa

Message Queue nima va nimaga kerak? Producer, consumer, broker

Assalamu Alaykum bugun distributed sistemalarda message queuelar nimaga kerakligini va uni foyda hamda zararlarini ko’rib chiqamiz. 

28/09/202634 ko'rish · 16 o'qish
Event-driven architecture (EDA) nima? Pub/Sub va event streamingOCHIQ5 daqiqa

Event-driven architecture (EDA) nima? Pub/Sub va event streaming

Assalamu Alaykum hech onlayn do'kondan narsa xarid qilib ko'rganmisiz to'lov qabul qilindi tezda chiqadi ammo bu haqida email biroz muddatdan so'ng keladi . Nega ?

26/08/2026111 ko'rish · 48 o'qish
Fixed va sliding window rate limiting algoritmlari (Node.js)OCHIQ5 daqiqa

Fixed va sliding window rate limiting algoritmlari (Node.js)

Assalamu Alaykum bugun window(oraliq bilan)uslubida ishlaydigan Nodejs uchun rate limiter middleware yozib uni tekshirib ko'ramiz !!

16/07/202635 ko'rish · 17 o'qish
Leaky bucket rate limiting algoritmi: Node.jsda noldan yozamizOCHIQ6 daqiqa

Leaky bucket rate limiting algoritmi: Node.jsda noldan yozamiz

Assalamu Alaykum bugun Leaky Bucketuslubida ishlaydigan Nodejs uchun rate limiter middleware yozib uni tekshirib ko'ramiz !!

02/07/202622 ko'rish · 13 o'qish
Proxy nima? Forward va reverse proxy farqi (amaliyot bilan)OCHIQ6 daqiqa

Proxy nima? Forward va reverse proxy farqi (amaliyot bilan)

Assalamu Alaykum bugun proxylar nimaligi va ular nimaga kerakligini ko'rib chiqamiz va amaliyot orqali bu bilimlarni mustahkamlaymiz.

07/06/202667 ko'rish · 34 o'qish
Token bucket rate limiting algoritmi: Node.jsda noldan yozamizOCHIQ6 daqiqa

Token bucket rate limiting algoritmi: Node.jsda noldan yozamiz

Assalamu Alaykum bugun Token bucket uslubida ishlaydigan Nodejs uchun rate limiter middleware yozib uni tekshirib ko'ramiz !!

31/05/202656 ko'rish · 25 o'qish
Load balancer amaliyoti: HAProxy bilan L4 va L7 misollarOCHIQ8 daqiqa

Load balancer amaliyoti: HAProxy bilan L4 va L7 misollar

Assalamu Alaykum bugun load balancerlar bilan real amaliyot qilib tekshirib ko'ramiz (buni iloji boricha real loyihalarga yaqinlashtirishga harakat qildim) .

03/05/2026128 ko'rish · 39 o'qish
Load balancer nima va nima uchun kerak? Turlari va algoritmlariOCHIQ6 daqiqa

Load balancer nima va nima uchun kerak? Turlari va algoritmlari

Assalamu Alaykum bugunload balancer nima uchun kerakligi bizga qanday foyda berishi va unining qanday turlari borligini bilib olamiz.

28/04/2026119 ko'rish · 54 o'qish
CDN nima va qanday ishlaydi? Push va pull CDNOCHIQ5 daqiqa

CDN nima va qanday ishlaydi? Push va pull CDN

Assalamu Alaykum bugun System Design interviewlarida va performanceni ko'tarish uchun juda qulay bo'lgan CDN va u qanday ishlashi haqida gaplashamiz.

28/03/202658 ko'rish · 35 o'qish
DNS nima va qanday ishlaydi? Server turlari va yozuvlariOCHIQ3 daqiqa

DNS nima va qanday ishlaydi? Server turlari va yozuvlari

Assalamu Alaykum bugun DNS qanday ishlashi va u nimaga kerakligini bilib olamiz.

10/03/2026109 ko'rish · 47 o'qish
TCP aloqa qanday o'rnatiladi? Client, server va OS kernelOCHIQ6 daqiqa

TCP aloqa qanday o'rnatiladi? Client, server va OS kernel

Assalamu Alaykum bugun client o'z so'rovlarini uzatishdan oldin server bilan qanday qilib aloqa o'rnatishini ko'rib o'tamiz.

28/02/2026102 ko'rish · 34 o'qish
IP address nima? IPv4, IPv6 va subnettingOCHIQ4 daqiqa

IP address nima? IPv4, IPv6 va subnetting

Assalamu Alaykum bugun IP addresslar haqida gaplashamiz .IP versiyalari IPv4 va IPv6 qanday tuzilganini bilib olamiz.

30/01/202673 ko'rish · 39 o'qish
Backend kommunikatsiya: Long polling, Server-Sent Events va Pub/Sub (2-qism)OCHIQ7 daqiqa

Backend kommunikatsiya: Long polling, Server-Sent Events va Pub/Sub (2-qism)

Assalamu Alaykum bugun backend foydalanuvchi bilan kommunikatsiya qilish usullarini maqolasini 2–qismini ko'rib chiqamiz. Bu maqolada qolgan uslublar , ular uchun kodlar yozamiz va har birini qaysi joyda ishlatish qulayligini bilib olamiz.

08/01/202656 ko'rish · 26 o'qish
Backend kommunikatsiya: request-response, push va polling (1-qism)OCHIQ5 daqiqa

Backend kommunikatsiya: request-response, push va polling (1-qism)

Assalamu Alaykum bugun backend foydalanuvchi bilan kommunikatsiya qilish usullarini va har bir usul qachon , nima uchun kerakligini bilib olamiz.

06/01/202698 ko'rish · 51 o'qish
Node.jsda noldan thread pool yozamiz (worker threads)OCHIQ5 daqiqa

Node.jsda noldan thread pool yozamiz (worker threads)

Assalamu Alaykum bugun Nodejsda worker threadsdan foydalangan holda thread pool yaratamiz. Thread pool haqida ko'proq ma'lumot olmoqchi bo'lsangiz ushbu maqolani o'qishingiz mumkin.

30/12/202541 ko'rish · 17 o'qish
Fail-over va fault tolerance nima? High availability asoslariOCHIQ4 daqiqa

Fail-over va fault tolerance nima? High availability asoslari

Assalamu Alaykum bugun sistemada xatolik yuz berganda qanday qilib uni foydalanuvchiga bildirmasdan hal qilishni o'rganamiz.

22/12/202563 ko'rish · 34 o'qish
Single point of failure (SPOF) nima va uni qanday yo'qotishOCHIQ3 daqiqa

Single point of failure (SPOF) nima va uni qanday yo'qotish

Assalamu Alaykum bugun katta sistemani qulata oladigan qismlar haqida gaplashamiz.

15/12/202589 ko'rish · 45 o'qish
Rate limiting nima? Token bucket, sliding window algoritmlariOCHIQ5 daqiqa

Rate limiting nima? Token bucket, sliding window algoritmlari

Assalamu Alaykum bugun biz System designdagi yana bir mavzu rate limitingnimaligi va u nimaga keraligi hamda qanaqa usullarda rate limiting qilish mumkinligini ko'rib chiqamiz.

05/12/2025121 ko'rish · 62 o'qish
CAP teoremasi nima? CP, AP va consistency turlariOCHIQ9 daqiqa

CAP teoremasi nima? CP, AP va consistency turlari

Assalamu Alaykum bugun Distributed sistemalarni qurishda muhim bo'lgan CAP teoremasiniko'rib chiqamiz.

26/11/202577 ko'rish · 31 o'qish
Scalability nima? Vertical va horizontal scalingOCHIQ10 daqiqa

Scalability nima? Vertical va horizontal scaling

Assalamu Alaykum bugun System designdagi eng muhum mavzularidan biri scalability(kengaytirish) mavzusini o'rganmiz . Buni bir serverda boshlangan dasturni kengaytirish va kelib chiqqan muammolarni yechish bilan ko'rib chiqamiz.

07/11/2025130 ko'rish · 46 o'qish
Node.js worker threads: concurrency va parallelism farqiOCHIQ7 daqiqa

Node.js worker threads: concurrency va parallelism farqi

Assalamu Alaykum bugun_Thread ularning parallel va concurrent_ishlashi nimaligi hamda nodejsda worker threadlar bilan ishlashni ko'rib chiqamiz.

21/10/2025103 ko'rish · 37 o'qish
Node.js cluster moduli: clustering nima va nimaga kerakOCHIQ5 daqiqa

Node.js cluster moduli: clustering nima va nimaga kerak

Assalamu Alaykum bugun Nodejsdacluster modul va u bizga nima uchun kerakligini to'liq ko'rib chiqamiz va benchmark qilamiz.

13/10/202597 ko'rish · 45 o'qish
Node.js child process: spawn, exec va fork farqiOCHIQ4 daqiqa

Node.js child process: spawn, exec va fork farqi

Assalamu Alaykum bugun Nodejsdagi child process modulini u qanday ishlashini va bizga nima uchun kerakligini ko'rib chiqamiz .

06/10/202580 ko'rish · 32 o'qish
IPC nima? Processlar orasidagi kommunikatsiya (pipe, socket)OCHIQ5 daqiqa

IPC nima? Processlar orasidagi kommunikatsiya (pipe, socket)

Assalamu Alaykum bugun 2 ta process bir bilan qanday bog'lanib ma'lumot almashishi mumkinligini ko'rib chiqamiz.

29/09/202593 ko'rish · 31 o'qish
Unix qanday ishlaydi? Kernel, shell va fayl sistemasiOCHIQ5 daqiqa

Unix qanday ishlaydi? Kernel, shell va fayl sistemasi

Assalamu Alaykum bugungi maqolada Unix uni qanday ishlashi va Unixda bizga kerak bo'ladigan ba'zi bir mavzular haqida gaplashamiz.

22/09/2025122 ko'rish · 58 o'qish
Node.js single threadmi yoki multi thread? (intervyu savoli)OCHIQ5 daqiqa

Node.js single threadmi yoki multi thread? (intervyu savoli)

Assalamu Alaykum bugun Nodejs single or multi threadligi haqida gaplashamiz. Bu ko'p intervyularda so'raladi va maqoladagi hamma narsalar to'g'ri bo'lmasligi mumkin (tushunishlarim natijasida yozilgan xatolar topsangiz murojaat qiling). Qani boshladik unda.

09/09/2025136 ko'rish · 70 o'qish
Databazada concurrency control: locks, 2PL va deadlockOCHIQ4 daqiqa

Databazada concurrency control: locks, 2PL va deadlock

Assalamu Alaykum bugun databazadagi concurrency control haqida gaplashib o'tamiz. Bugungi maqolada concurrent tranzaksiyalar qanday ishlaydi va undan kelib chiqadigan muammolar , ularni hal qilish yo'llari bilan tanishamiz.

10/08/2025115 ko'rish · 43 o'qish
Database sharding amalda: PostgreSQL va Node.js bilan note appOCHIQ7 daqiqa

Database sharding amalda: PostgreSQL va Node.js bilan note app

Assalamu Alaykum bugun biz note taker app bilan sharding qilishni o'rganamiz. Buni boshlashdan oldin_sharding_ va _consistent_ hashing haqida tushunchaga ega bo'lish uchun ushbu maqolalarimni tavsiya qilaman.

26/07/202596 ko'rish · 43 o'qish
Consistent hashingni Node.jsda noldan yozamiz (benchmark)OCHIQ6 daqiqa

Consistent hashingni Node.jsda noldan yozamiz (benchmark)

Assalamu Alaykum bugun consistent hashingni Nodejsda implimentatsiya qilishga harakat qilamiz va uni benchmark bilan tekshiramiz. Bu shunchaki oddiy prototype bo'ladi mukammal emas.

18/07/202591 ko'rish · 28 o'qish
Consistent hashing nima va qanday ishlaydi?OCHIQ5 daqiqa

Consistent hashing nima va qanday ishlaydi?

Assalamu Alaykum bugun System Designdagi asosiy mavzulardan biri consistent hashingni ko'rib chiqamiz. Bu maqoladan oldin _Database sharding_ maqolasini o'qishni tavsiya qilaman.

12/07/202580 ko'rish · 29 o'qish
Bloom filter amalda: Node.jsda noldan yozib benchmark qilamizOCHIQ5 daqiqa

Bloom filter amalda: Node.jsda noldan yozib benchmark qilamiz

Assalamu Alaykum bugunbloom filterni Javascript(Nodejs)da qurib ko'ramiz va uni 1 million ma'lumot bilan to'ldirib benchmark orqali bizga peroformanceni qancha ko'tarishini ko'rib chiqamiz.

14/06/202588 ko'rish · 33 o'qish
Connection pooling nima? Benchmark bilanOCHIQ5 daqiqa

Connection pooling nima? Benchmark bilan

Assalamu Alaykum bugun databazada connection pooling orqali request-response vaqtini qanday kamaytirish mumkinligi misollar bilan ko'rib chiqamiz.

07/06/2025104 ko'rish · 59 o'qish
Database replication nima? Master-standby va multi-masterOCHIQ3 daqiqa

Database replication nima? Master-standby va multi-master

Assalamu Alaykum bugun database replication nimaligi , qaysi usullarda uni qilish va bizda qanaqa muammolar kelib chiqishi mumkinligi haqida gaplashamiz.

31/05/2025115 ko'rish · 63 o'qish
Database sharding nima? Partitioning bilan farqiOCHIQ3 daqiqa

Database sharding nima? Partitioning bilan farqi

Assalamu Alaykum bugun ham databazaga aloqador bir qiziq mavzu sharding haqida gaplashamiz . Bugungi maqolada sharding nimaligi , partitioning bilan farqi va qachon sharding qilinishi kerakligini ko'rib chiqamiz.

24/05/2025113 ko'rish · 62 o'qish
Database partitioning nima? PostgreSQLda demo bilanOCHIQ5 daqiqa

Database partitioning nima? PostgreSQLda demo bilan

Assalamu Alaykum bugun databaza partitioning nimaligi va u bizga qanday foydalar olib kelishi haqida to'liq gaplashamiz. Va uni amalda ishlatib ko'ramiz.

18/05/2025162 ko'rish · 84 o'qish
B-Tree va B+Tree nima? Index tezligini qanday oshiradiOCHIQ4 daqiqa

B-Tree va B+Tree nima? Index tezligini qanday oshiradi

Assalamu Alaykum bugun o'sha mashhur databazadagi B tree nima uchun ishlatilinishi va uni foydalari haqida gaplashamiz. U haqida boshlang'ich ma'lumot index maqolasida berilgan.

10/05/2025106 ko'rish · 53 o'qish
Bloom filter nima va qanday ishlaydi?OCHIQ3 daqiqa

Bloom filter nima va qanday ishlaydi?

Assalamu Alaykum bugun Bloom filters nimaligi haqida gaplashamiz. Bloom filter nima ekan ? Yana yangi buzzwordmi deganlar uchun bu maqola ayni muddao.

01/05/202578 ko'rish · 33 o'qish
Databazada index nima? EXPLAIN va index scan to'liq qo'llanmaOCHIQ8 daqiqa

Databazada index nima? EXPLAIN va index scan to'liq qo'llanma

Assalamu Alaykum bugun datazabazadagi index bizga qanday yordam berishi , databaza optimizier uni nimaga asoslab tanlashi va qaysi indexlar qaysi holatda foydali ekanligi haqida bafurcha gaplashamiz.

20/04/2025213 ko'rish · 112 o'qish
Row va column oriented databazalar: OLTP va OLAP farqiOCHIQ3 daqiqa

Row va column oriented databazalar: OLTP va OLAP farqi

Assalamu Alaykum bugun Row(qator) va column(ustun)ga asoslangan databazalar ma’lumotni qanday saqlashi va qaysi querylar uchun qaysi biri qulayligini ko'rib chiqamiz.

29/03/202579 ko'rish · 35 o'qish
Strong va eventual consistency farqi nima?OCHIQ3 daqiqa

Strong va eventual consistency farqi nima?

Assalamu Alaykum bugungi maqolamizda Strong va Eventual Consistency nimaligi va u nimaga kerakligini ko'rib o'tamiz.

23/03/202567 ko'rish · 33 o'qish