Maqolalar
Ommabop teglar
OCHIQ8 daqiqaMessage Queue nima va nimaga kerak? Producer, consumer, broker
Assalamu Alaykum bugun distributed sistemalarda message queuelar nimaga kerakligini va uni foyda hamda zararlarini ko’rib chiqamiz.
OCHIQ5 daqiqaEvent-driven architecture (EDA) nima? Pub/Sub va event streaming
Assalamu Alaykum hech onlayn do'kondan narsa xarid qilib ko'rganmisiz to'lov qabul qilindi tezda chiqadi ammo bu haqida email biroz muddatdan so'ng keladi . Nega ?
OCHIQ5 daqiqaFixed va sliding window rate limiting algoritmlari (Node.js)
Assalamu Alaykum bugun window(oraliq bilan)uslubida ishlaydigan Nodejs uchun rate limiter middleware yozib uni tekshirib ko'ramiz !!
OCHIQ6 daqiqaLeaky bucket rate limiting algoritmi: Node.jsda noldan yozamiz
Assalamu Alaykum bugun Leaky Bucketuslubida ishlaydigan Nodejs uchun rate limiter middleware yozib uni tekshirib ko'ramiz !!
OCHIQ6 daqiqaProxy nima? Forward va reverse proxy farqi (amaliyot bilan)
Assalamu Alaykum bugun proxylar nimaligi va ular nimaga kerakligini ko'rib chiqamiz va amaliyot orqali bu bilimlarni mustahkamlaymiz.
OCHIQ6 daqiqaToken bucket rate limiting algoritmi: Node.jsda noldan yozamiz
Assalamu Alaykum bugun Token bucket uslubida ishlaydigan Nodejs uchun rate limiter middleware yozib uni tekshirib ko'ramiz !!
OCHIQ8 daqiqaLoad balancer amaliyoti: HAProxy bilan L4 va L7 misollar
Assalamu Alaykum bugun load balancerlar bilan real amaliyot qilib tekshirib ko'ramiz (buni iloji boricha real loyihalarga yaqinlashtirishga harakat qildim) .
OCHIQ6 daqiqaLoad balancer nima va nima uchun kerak? Turlari va algoritmlari
Assalamu Alaykum bugunload balancer nima uchun kerakligi bizga qanday foyda berishi va unining qanday turlari borligini bilib olamiz.
OCHIQ5 daqiqaCDN nima va qanday ishlaydi? Push va pull CDN
Assalamu Alaykum bugun System Design interviewlarida va performanceni ko'tarish uchun juda qulay bo'lgan CDN va u qanday ishlashi haqida gaplashamiz.
OCHIQ3 daqiqaDNS nima va qanday ishlaydi? Server turlari va yozuvlari
Assalamu Alaykum bugun DNS qanday ishlashi va u nimaga kerakligini bilib olamiz.
OCHIQ6 daqiqaTCP aloqa qanday o'rnatiladi? Client, server va OS kernel
Assalamu Alaykum bugun client o'z so'rovlarini uzatishdan oldin server bilan qanday qilib aloqa o'rnatishini ko'rib o'tamiz.
OCHIQ4 daqiqaIP address nima? IPv4, IPv6 va subnetting
Assalamu Alaykum bugun IP addresslar haqida gaplashamiz .IP versiyalari IPv4 va IPv6 qanday tuzilganini bilib olamiz.
OCHIQ7 daqiqaBackend kommunikatsiya: Long polling, Server-Sent Events va Pub/Sub (2-qism)
Assalamu Alaykum bugun backend foydalanuvchi bilan kommunikatsiya qilish usullarini maqolasini 2–qismini ko'rib chiqamiz. Bu maqolada qolgan uslublar , ular uchun kodlar yozamiz va har birini qaysi joyda ishlatish qulayligini bilib olamiz.
OCHIQ5 daqiqaBackend kommunikatsiya: request-response, push va polling (1-qism)
Assalamu Alaykum bugun backend foydalanuvchi bilan kommunikatsiya qilish usullarini va har bir usul qachon , nima uchun kerakligini bilib olamiz.
OCHIQ5 daqiqaNode.jsda noldan thread pool yozamiz (worker threads)
Assalamu Alaykum bugun Nodejsda worker threadsdan foydalangan holda thread pool yaratamiz. Thread pool haqida ko'proq ma'lumot olmoqchi bo'lsangiz ushbu maqolani o'qishingiz mumkin.
OCHIQ4 daqiqaFail-over va fault tolerance nima? High availability asoslari
Assalamu Alaykum bugun sistemada xatolik yuz berganda qanday qilib uni foydalanuvchiga bildirmasdan hal qilishni o'rganamiz.
OCHIQ3 daqiqaSingle point of failure (SPOF) nima va uni qanday yo'qotish
Assalamu Alaykum bugun katta sistemani qulata oladigan qismlar haqida gaplashamiz.
OCHIQ5 daqiqaRate limiting nima? Token bucket, sliding window algoritmlari
Assalamu Alaykum bugun biz System designdagi yana bir mavzu rate limitingnimaligi va u nimaga keraligi hamda qanaqa usullarda rate limiting qilish mumkinligini ko'rib chiqamiz.
OCHIQ9 daqiqaCAP teoremasi nima? CP, AP va consistency turlari
Assalamu Alaykum bugun Distributed sistemalarni qurishda muhim bo'lgan CAP teoremasiniko'rib chiqamiz.
OCHIQ10 daqiqaScalability nima? Vertical va horizontal scaling
Assalamu Alaykum bugun System designdagi eng muhum mavzularidan biri scalability(kengaytirish) mavzusini o'rganmiz . Buni bir serverda boshlangan dasturni kengaytirish va kelib chiqqan muammolarni yechish bilan ko'rib chiqamiz.
OCHIQ7 daqiqaNode.js worker threads: concurrency va parallelism farqi
Assalamu Alaykum bugun_Thread ularning parallel va concurrent_ishlashi nimaligi hamda nodejsda worker threadlar bilan ishlashni ko'rib chiqamiz.
OCHIQ5 daqiqaNode.js cluster moduli: clustering nima va nimaga kerak
Assalamu Alaykum bugun Nodejsdacluster modul va u bizga nima uchun kerakligini to'liq ko'rib chiqamiz va benchmark qilamiz.
OCHIQ4 daqiqaNode.js child process: spawn, exec va fork farqi
Assalamu Alaykum bugun Nodejsdagi child process modulini u qanday ishlashini va bizga nima uchun kerakligini ko'rib chiqamiz .
OCHIQ5 daqiqaIPC nima? Processlar orasidagi kommunikatsiya (pipe, socket)
Assalamu Alaykum bugun 2 ta process bir bilan qanday bog'lanib ma'lumot almashishi mumkinligini ko'rib chiqamiz.
OCHIQ5 daqiqaUnix qanday ishlaydi? Kernel, shell va fayl sistemasi
Assalamu Alaykum bugungi maqolada Unix uni qanday ishlashi va Unixda bizga kerak bo'ladigan ba'zi bir mavzular haqida gaplashamiz.
OCHIQ5 daqiqaNode.js single threadmi yoki multi thread? (intervyu savoli)
Assalamu Alaykum bugun Nodejs single or multi threadligi haqida gaplashamiz. Bu ko'p intervyularda so'raladi va maqoladagi hamma narsalar to'g'ri bo'lmasligi mumkin (tushunishlarim natijasida yozilgan xatolar topsangiz murojaat qiling). Qani boshladik unda.
OCHIQ4 daqiqaDatabazada concurrency control: locks, 2PL va deadlock
Assalamu Alaykum bugun databazadagi concurrency control haqida gaplashib o'tamiz. Bugungi maqolada concurrent tranzaksiyalar qanday ishlaydi va undan kelib chiqadigan muammolar , ularni hal qilish yo'llari bilan tanishamiz.
OCHIQ7 daqiqaDatabase sharding amalda: PostgreSQL va Node.js bilan note app
Assalamu Alaykum bugun biz note taker app bilan sharding qilishni o'rganamiz. Buni boshlashdan oldin_sharding_ va _consistent_ hashing haqida tushunchaga ega bo'lish uchun ushbu maqolalarimni tavsiya qilaman.
OCHIQ6 daqiqaConsistent hashingni Node.jsda noldan yozamiz (benchmark)
Assalamu Alaykum bugun consistent hashingni Nodejsda implimentatsiya qilishga harakat qilamiz va uni benchmark bilan tekshiramiz. Bu shunchaki oddiy prototype bo'ladi mukammal emas.
OCHIQ5 daqiqaConsistent hashing nima va qanday ishlaydi?
Assalamu Alaykum bugun System Designdagi asosiy mavzulardan biri consistent hashingni ko'rib chiqamiz. Bu maqoladan oldin _Database sharding_ maqolasini o'qishni tavsiya qilaman.
OCHIQ5 daqiqaBloom filter amalda: Node.jsda noldan yozib benchmark qilamiz
Assalamu Alaykum bugunbloom filterni Javascript(Nodejs)da qurib ko'ramiz va uni 1 million ma'lumot bilan to'ldirib benchmark orqali bizga peroformanceni qancha ko'tarishini ko'rib chiqamiz.
OCHIQ5 daqiqaConnection pooling nima? Benchmark bilan
Assalamu Alaykum bugun databazada connection pooling orqali request-response vaqtini qanday kamaytirish mumkinligi misollar bilan ko'rib chiqamiz.
OCHIQ3 daqiqaDatabase replication nima? Master-standby va multi-master
Assalamu Alaykum bugun database replication nimaligi , qaysi usullarda uni qilish va bizda qanaqa muammolar kelib chiqishi mumkinligi haqida gaplashamiz.
OCHIQ3 daqiqaDatabase sharding nima? Partitioning bilan farqi
Assalamu Alaykum bugun ham databazaga aloqador bir qiziq mavzu sharding haqida gaplashamiz . Bugungi maqolada sharding nimaligi , partitioning bilan farqi va qachon sharding qilinishi kerakligini ko'rib chiqamiz.
OCHIQ5 daqiqaDatabase partitioning nima? PostgreSQLda demo bilan
Assalamu Alaykum bugun databaza partitioning nimaligi va u bizga qanday foydalar olib kelishi haqida to'liq gaplashamiz. Va uni amalda ishlatib ko'ramiz.
OCHIQ4 daqiqaB-Tree va B+Tree nima? Index tezligini qanday oshiradi
Assalamu Alaykum bugun o'sha mashhur databazadagi B tree nima uchun ishlatilinishi va uni foydalari haqida gaplashamiz. U haqida boshlang'ich ma'lumot index maqolasida berilgan.
OCHIQ3 daqiqaBloom filter nima va qanday ishlaydi?
Assalamu Alaykum bugun Bloom filters nimaligi haqida gaplashamiz. Bloom filter nima ekan ? Yana yangi buzzwordmi deganlar uchun bu maqola ayni muddao.
OCHIQ8 daqiqaDatabazada index nima? EXPLAIN va index scan to'liq qo'llanma
Assalamu Alaykum bugun datazabazadagi index bizga qanday yordam berishi , databaza optimizier uni nimaga asoslab tanlashi va qaysi indexlar qaysi holatda foydali ekanligi haqida bafurcha gaplashamiz.
OCHIQ3 daqiqaRow va column oriented databazalar: OLTP va OLAP farqi
Assalamu Alaykum bugun Row(qator) va column(ustun)ga asoslangan databazalar ma’lumotni qanday saqlashi va qaysi querylar uchun qaysi biri qulayligini ko'rib chiqamiz.
OCHIQ3 daqiqaStrong va eventual consistency farqi nima?
Assalamu Alaykum bugungi maqolamizda Strong va Eventual Consistency nimaligi va u nimaga kerakligini ko'rib o'tamiz.